Umumy kemçiliklerAlýumin garyndyly lazer bilen kebşirleme
Lazer awtogen kebşirleme ýa-dalazer-arka gibrid kebşirlemealýumin erginleri üçin ulanylýar, käbir umumy tehniki meseleler bar, ýagny proses parametrleri we kebşirleme şertleri metallurgiýa degişli bolsa, kemçilikler ýüze çykyp biler.nädogry. TheAlýumin erginleriniň birleşmelerindeki kemçilikler, esasan, iki görnüşi öz içine alýar: kebşirlenen gözeneklilik we kebşirlenen gyzgyn çatlaklar. Gözeneklilikden we gyzgyn çatlaklardan başga-da, alýumin erginlerini lazer bilen kebşirlemekde aşaky kesik we arka tarapynyň ýaramaz emele gelmegi ýaly kemçilikler hem bar. Kebşirlenen gözeneklilik bilen deňeşdirilende, kebşirlenen çatlaklaryň (ýalaňaç göz bilen görünýän ýa-da pes ulaldyşda) ýüze çykmagynyň ähtimallygy ýokary däl. Şeýle-de bolsa, çatlaklar has howply bolany üçin, JIS Z 3105 kebşirlenen birleşmede çatlak ýüze çykarylandan soň, kebşirlenen birleşmäniň IV synp hökmünde baha berilmelidigini şertlendirýär. Aşaky kesik, arka tarapynyň ýaramaz emele gelmegi we beýleki kemçilikler, esasan, tizligiň nädogry dolandyrylmagy ýa-da proses parametrleriniň gabat gelmezligi sebäpli ýüze çykýan çynlakaý kemçiliklerdir. Şeýle kemçilikler, adatça, prosesiň gözleg we sazlama tapgyrynda ýüze çykýar we adaty önümçilik amallarynda seýrek duş gelýär. Şonuň üçin gözeneklilik alýumin erginlerini lazer bilen kebşirlemekde we kebşirlenen gurluşlaryň hyzmatynda has zyýanly kemçilikleriň bir görnüşidir we ony düýpli aradan aýyrmak kyn.
1. Gözeneklilik
Gözeneklilik iň köp duş gelýän we esasy göwrüm kemçiligidiralýumin erginlerini lazer bilen kebşirlemek, ölçegleri ýüzlerçe mikrondan birnäçe millimetre çenli üýtgeýär. Onuň emele gelme mehanizmi heniz doly aýdyň däl. Gözeneklilik diňe bir kebşirlemegiň netijeli iş bölegini gowşatman, eýsem stres konsentrasiýasyna sebäp bolýar, kebşirlenen birleşmäniň dinamiki berkligini we ýadawlyk görkezijilerini peseldýär.
Alýumin garyndysy wodorod saklaýan gurşawda ereýän mahaly, onuň içki wodorod mukdary 0,69 ml/100g-dan köp ýetip biler, ýöne garyndy gatyşandan soň, deňagramlylykda wodorod ereýänligi iň köp 0,036 ml/100g bolýar. Umuman, lazer bilen kebşirlemegiň sowadyş prosesinde wodorodyň ereýänligi keskin peselýär we artykmaç doýgun wodorodyň çökmegi wodorod gözenekliligini emele getirýär diýip pikir edilýär. Pes ereýän we ýokary bug basyşly legirleýji elementleriň bugarmagy hem metallurgik gözeneklilik diýilýän gözeneklilige getirip biler. Mundan başga-da, lazer şöhlesiniň bozulmagy we açar deşiginiň durnuksyzlygy hem gözenekliligi emele getirip biler, ýöne şeýle gözeneklilik düzgünsiz görnüşe eýedir we prosesiň döredýän gözenekliligi diýip atlandyrylyp bilner. Alýumin garyndylarynyň ýokary himiki aktiwligi sebäpli, ýüzünde oksid plýonkasy aňsatlyk bilen emele gelýär. Kebşirleme wagtynda, alýumin garyndysynyň ýüzündäki oksid plýonkasyndan kristal suw we birleşen suw, howadaky çyglylyk we gorag gazy bilen bilelikde, lazeriň täsiri astynda ýokary temperatura sebitinde wodorod öndürmek üçin gönüden-göni parçalanýar. Bu wodorod gazlary ereýän howuzuň sowadylmagy we gatylmagy wagtynda çöküp, köpürjikleri emele getirip biler ýa-da doly eremedik oksid plýonkasynda gönüden-göni köpürjikleri döredip biler. Alýumin erginleriniň pes özel agyrlygy sebäpli, ereýän howuzdaky köpürjikleriň ýokary galma tizligi haýal. Mundan başga-da, alýumin erginleri güýçli ýylylyk geçirijiligine eýedir we ereýän howuzuň sowadylmagy we gatylmagy tizligi örän çaltdyr. Käbir köpürjikler wagtyň geçmegi bilen çykyp bilmeýär we kebşirde galýar, şeýlelik bilen metallurgik gözenekliligi emele getirýär. Barlaglar alýumin erginleri kebşirleriniň gözenekliligindäki esasy gazyň wodoroddygyny görkezdi, şonuň üçin alýumin erginleri kebşirlerindäki gözeneklilik käwagt wodorod gözenekliligi diýlip atlandyrylýar. Skanirleýji elektron mikroskop astynda gözenekliligiň döwülmegini synlanda, gözeneklilik esasan dendritik kristallaryň berk ýerleşýän dendrit uçlary bolan sferiki morfologiýany görkezýär we içki diwary tekiz, arassa we oksidlenme yzlaryndan azatdyr. Gözenekliligiň bolmagy diňe bir kebşiriň gysalygyny we birleşmäniň göterijilik ukybyny peseltmän, eýsem birleşmäniň berkligini we plastikligini dürli derejelerde peseldýär.
2. Gyzgyn çatlaklar
Gyzgyn çatlaklar (gataýan çatlaklar we suwuklyk çatlaklary bilen birlikde) ereýän howuz metalynyň gatylaşma prosesinde emele gelýär we alýumin erginlerini lazer bilen kebşirlemekde umumy kemçilik görnüşleriniň biridir. Gatyşýan çatlaklaryň döwülme morfologiýasynyň iň aýdyň aýratynlygy, döwülme ýüzüniň uly meýdanda tekiz, ýöne deň däl granulaly daş ýa-da kartoşka ýaly gurluşlardan ybarat bolmagydyr we ýüzde köplenç granulalar arasyndaky pes ereme nokadyndaky ewtektikalar ýa-da suwuk plýonka gyrymlary, şeýle hem dendritleriň döwülme yzlary saklanyp galýar. Suwuklyk çatlaklarynyň döwülme morfologiýasy gatylaşma çatlaklaryna meňzeş, ýöne ol ýokary temperaturaly granulalar arasyndaky döwülme ýa-da gatylaşma döwülme häsiýetlerine eýedir. Ýadawlyk ýüküniň aşagynda erişdirilen kebşirlenen birleşmeleriň ýadawlyk döwülmesinde şeýle gyzgyn çatlaklaryň döredýän ýadawlyk çatlak çeşmeleri hem ýygy duş gelýär. Alýumin erginlerini lazer bilen kebşirlemekde gyzgyn çatlaklaryň sebäpleri, esasan, olaryň öz aýratynlyklary we kebşirleme prosesleri bilen baglanyşyklydyr. Alýumin erginleri gatylaşma wagtynda uly kiçelme tizligine eýedir (5% çenli), bu bolsa uly kebşirleme stresine we deformasiýasyna getirýär; Mundan başga-da, kebşirlenen metalyň gatylaşmasy wagtynda däne serhetleri boýunça pes ereme nokady bolan ewtektiki gurluşlar emele gelýär, bu bolsa däne serhetleriniň baglanyş güýjüni gowşadýar we şeýlelik bilen dartgynlyk stresiniň täsiri astynda gyzgyn çatlaklary emele getirýär. Mundan başga-da, alýumin erginlerini lazer bilen kebşirlemekdäki çatlak morfologiýalaryny aşakdaky kategoriýalara jemlemek bolar: kebşirlenen merkez çatlaklary; kebşirlenen erişme liniýasynyň çatlaklary; kebşirlenen ýerlerde däneara çatlaklar; ýylylyk täsir eden zolak suwuklaşma çatlaklary; oksid plýonkalaryndan dörän çatlaklar; we däneara mikro çatlaklar.
Mundan başga-da, kebşirleme wagtynda gowşak gorag kebşirleme metalynyň howadaky gazlar bilen reaksiýa girmegine sebäp bolýar we emele gelen goşulmalar hem mümkin bolan çatlak çeşmeleri bolup biler. Leg elementleriniň görnüşi we mukdary alýumin legi bilen kebşirleme wagtynda gyzgyn çatlaklanma meýline uly täsir edýär. Umuman, Al-Si we Al-Mn seriýaly alýumin legileri gowy kebşirlenmäge ukyplydyr we gyzgyn çatlaklary döretmek aňsat däl; Al-Mg, Al-Cu we Al-Zn seriýaly alýumin legileri bolsa gyzgyn çatlaklanma meýline görä ýokarydyr. Gyzgyn çatlaklanma meýli gyzdyrma we sowadyş tizligini dolandyrmak üçin kebşirleme prosesiniň parametrlerini sazlamak arkaly azaldylyp bilner. Umuman aýdanyňda, lazer-ýaý gibrid kebşirlemesiniň gyzgyn çatlaklanma meýli lazer doldurgyç sim kebşirlemesinden has gowydyr we lazer doldurgyç sim kebşirlemesiniň gyzgyn çatlaklanma meýli lazer awtogen kebşirlemesinden has gowydyr.
3. Aşakdan kesilen we ýandyrylan saçlar
Alýumin erginleriniň ionlaşma energiýasy pes, fotoinduksiýa edilen plazma bolsa kebşirleme wagtynda gyzgynlyga we giňelmäge meýilli bolup, bu bolsa durnuksyz kebşirleme proseslerine getirýär. Mundan başga-da, suwuk alýumin erginleriniň akgynlygy gowy we ýüzleý dartgynlylygy pes. Geçişligi gowulandyrmak üçin, köplenç has uly gorag gaz akymynyň tizligi we lazer çykyş güýji talap edilýär, bu bolsa kebşirleme prosesiniň durnuklylygyny ýaramazlaşdyrýar, erän howuzuň basyş astynda güýçli üýtgemegine we aňsatlyk bilen kesilme we ýanma ýaly kemçiliklere sebäp bolýar. Lazer bilen kebşirlenen alýumin ergin plitalarynyň arka tarapynyň formallygyny kebşirlemeniň arka tarapyna suw bilen sowadylýan mis plastinkany goýmak arkaly netijeli gowulandyryp bolýar.
4. Şlak goşulmasy
Awtomobil kuzowyny kebşirlemekde köplenç ýüze çykýan başga bir kemçilik, kebşirlenen şlak goşulmasydyr. Barlaglar şlak goşulmasynyň esasan kebşirlenen bölekleriň we kebşirlenen simleriň ýüzündäki oksidlerden, şeýle hem alýumin leşigi materiallarynyň ýerleşişinde durnuksyz proseslerden gelip çykýandygyny görkezdi. Şonuň üçin alýumin leşigi material öndürijileri çig maldaky garyndylaryň we wodorodyň mukdaryny azaltmak we önümleriň hil durnuklylygyny ýokarlandyrmak üçin tehnologik innowasiýalary güýçlendirmeli we guýma proseslerini gowulandyrmaly.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 5-nji awgusty
