Lazer bilen arassalamakýokary energiýaly lazer şöhlelerini ulanýan ösen ýüzi işläp bejeriş tehnologiýasy bolup, ýüzi goşundylaryny (hapalanýan maddalar, pos, örtükler we ş.m.) derrew buharlandyrmak we aýyrmak üçin ulanylýar. Adaty mehaniki, himiki we ultrases arassalaýyş usullary bilen deňeşdirilende, lazer arassalaýyş takyklyk, netijelilik we dolandyrylyp bilinmek ýaly möhüm artykmaçlyklara eýedir, bu bolsa bölekleriň ýüzi hilini netijeli gowulandyryp we olaryň hyzmat möhletini uzaldyp biler. Senagat ösüşinde ýüzi hiline bolan talaplaryň yzygiderli gowulanmagy bilen, däp bolan arassalaýyş tehnologiýalary talaplary kem-kemden kanagatlandyryp bilmeýär. Lazer arassalaýyş, kontaktsyz, zyýansyz we ekologiýa taýdan arassa häsiýetleri bilen, häzirki zaman önümçilikde bölekleriň işini ýokarlandyrmagyň esasy tehnologiýasyna öwrüldi.
Lazer bilen arassalamagyň shematik diagrammasy
Senagat ulgamynda lazer arassalamagyň ulanylyşy
Akylly önümçilik we ýaşyl önümçilik düşünjeleriniň meşhurlygy bilen,lazer bilen arassalamak tehnologiýasyçalt ösüş döwrüne gadam basýar we senagat ulgamynda ulanylyş mümkinçilikleri giň. Daşky gurşawa zyýansyz, netijeli we takyk bolmak ýaly artykmaçlyklary bilen bu tehnologiýa däp bolan arassalaýyş usullarynyň ornuny kem-kemden eýeleýär we ýokary derejeli enjam önümçiligi, takyk elektronika we awiakosmos ýaly esasy ugurlarda giňden ulanylýar. Şol bir wagtyň özünde, täze materiallaryň we täze prosesleriň yzygiderli peýda bolmagy lazer arassalaýyşyň ulanylyş çäklerini has-da giňelder. Aşakda, dürli materiallar arkaly senagatda lazer arassalaýyşyň esasy ulanylyşlary bilen tanyşdyrarys.
Lazer bilen arassalamak, esasan, ýag plýonkalaryny, örtüklerini, boýaglaryny we oksid gatlaklaryny aýyrmak üçin metal materiallary pudagynda ulanylýar. Mysal üçin, uglerod polatynyň, poslamaýan polatyň we alýumin ergininiň ýüzlerinde lazerler substrata zyýan ýetirmezden ýag lekelerini we sürtgüçleri netijeli aýryp bilýär. Uçar örtükleri, awtoulag bölekleri we ş.m. üçin lazerler köne örtükleri ýa-da boýaglary saýlap aýryp, täze örtükler üçin has gowy ýelmeşmegi üpjün edip bilýär. Mundan başga-da, lazer bilen arassalamak metallaryň (meselem, uglerod polaty we titan erginleri) ýüzündäki oksid gatlagyny netijeli aýryp bilýär, kebşirlemegiň we boýamagyň hilini gowulandyrýar we käbir ýagdaýlarda onuň täsiri däp bolan mehaniki jylaňlamadan has gowy bolýar.
Metall materiallary lazer bilen arassalamak bilen baglanyşykly shematiki diagramma
Metall däl materiallaryň arasynda lazer bilen arassalamak izolýasiýa materiallaryna (aýna, keramika, silikon kauçuk), daşa we kompozit materiallara degişlidir. Mysal üçin, lazerler elektrik enjamlaryndaky izolýasiýa materiallaryny zaýalamaýan usulda arassalap bilýär ýa-da granitiň ýüzünden pigment grafiti we bioplenkalary aýryp bilýär. Uglerod süýümi bilen berkidilen plastmassa (CFRP) üçin lazerler epoksi reçine gatlagyny takyk aýryp bilýär, baglanyş güýjüni ýokarlandyrýar we mehaniki üwemek sebäpli süýümiň zyýanynyň öňüni alýar. 3-nji suratda lazer bilen arassalamakdan öň we soň CFRP-niň makroskopik deňeşdirmesi görkezilýär.
CFRP-ni lazer bilen arassalamakdan öň we soň deňeşdirme
Ýarymgeçirijileriň önümçiligi arassaçylyk üçin örän ýokary talaplary goýýar. Lazer bilen arassalamak kremniý plitalarynyň ýüzündäki nanosölçegli bölejikleri (meselem, alýumin we mis bölejiklerini) netijeli aýyryp, integral mikrosxemalaryň ýokary takyklyk bilen işlenilmegini üpjün edýär. Mundan başga-da, lazerler plazma şok tolkun mehanizmi arkaly substratyň zeperlenmeginiň öňüni almak üçin hem fotomaskany arassalamak üçin ulanylýar we ekstremal ultramelewşe litografiýasy ýaly ösen tehnologiýalar üçin amatlydyr.
Kremniý waferiniň ýüzüni lazer bilen arassalamagyň deňeşdirme suraty
Ýokary takyklygy, ekologiýa taýdan arassalygy we giň ulanylyş mümkinçiligi bilen lazer arassalamak metallar, metal däller, ýarymgeçirijiler we ýörite senagat pudaklarynda uly mümkinçilikleri görkezdi. Geljekde bu tehnologiýa üç esasy ugurda uly ösüşe eýe bolar: ýokary derejeli önümçilik, ýaşyl daşky gurşawy goramak we akylly ulanmak. Ýokary derejeli önümçilik pudagynda lazer arassalamak aerokosmos takyk bölekleriniň abat saklanmagy, täze energiýa ulaglarynyň batareýalaryny kebşirlemegiň öňünden işlenilmegi we ýarymgeçiriji plastinalary arassalamak ýaly esasy proses ulgamlaryna çuňňur ulanylar we önümçiligiň takyklygynyň we netijeliliginiň hemmetaraplaýyn ýokarlanmagyna ýardam eder. Daşky gurşawy goramak babatda, onuň hapalanmazlygy aýratynlygy däp bolan himiki arassalamak prosesleriniň ornuny tutmagy çaltlaşdyrar, esasanam ýadro galyndylaryny gaýtadan işlemek we nebit-himiýa enjamlarynyň abat saklanmagy ýaly berk daşky gurşaw talaplary bolan pudaklarda. Akylly ösüş babatda, AI wizual tanamak we senagat robot tehnologiýasy bilen integrasiýa arkaly lazer arassalamak çylşyrymly iş şertlerinde adaptiw parametrleri sazlamaga we awtonom işlemege ýeter we ulanylyş senariýalaryny ep-esli giňelder.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 10-njy iýuly
