Lazer bilen kesmek, iş bölegini şöhlelendirmek üçin ýokary kuwwatly dykyzlykdaky lazer şöhlesini ulanýan termal kesiş usulydyr. Bu bolsa, şöhlelendirilen materialyň çalt eremegine, buglanmagyna, ablýasiýa edilmegine ýa-da ot alma nokadasyna ýetmegine sebäp bolýar. Şol bir wagtyň özünde, lazer şöhlesi bilen koaksial ýokary tizlikli howa akymy ereýän materialy uçuryp, şeýlelik bilen iş bölegini kesýär.
Lazer kesişiň klassifikasiýa we häsiýetnamalary
Lazer bilen kesmegi dört görnüşe bölmek bolýar: lazer buglaşdyryş arkaly kesmek, lazer bilen birleşme arkaly kesmek, lazer kislorod bilen kesmek we lazer arkaly ýazmak we gözegçilikli döwülme.
Lazer bilen buglandyryş arkaly kesmek
Ol iş bölegini gyzdyrmak üçin ýokary energiýaly dykyzlykly lazer şöhlesini ulanýar, onuň temperaturasyny örän gysga wagtyň içinde materialyň gaýnama nokadyna çenli çalt ýokarlandyrýar we materialyň buglanmagyna we bug emele getirmegine sebäp bolýar. Bug ýokary tizlikde çykarylýar we material çykanda kesik döredýär. Köp materiallaryň buglanma ýylylygy ýokary bolany üçin, lazer buglanma kesmek uly güýç we kuwwatlylyk dykyzlygyny talap edýär.
Lazer bilen kesmekde lazer metal materialy gyzdyrýar we ereýär. Soňra oksidlenmeýän gaz (meselem, Ar, He, N we ş.m.) lazer şöhlesi bilen koaksial burun arkaly üflenýär. Gazyň ýokary basyşy ereýän metaly çykaryp, kesik emele getirýär. Buglandyryş bilen kesmekden tapawutlylykda, bu usul materialyň doly buglanmagyny talap etmeýär we buglandyryş bilen kesmek üçin gerek bolan energiýanyň diňe 1/10 bölegini sarp edýär. Ol esasan oksidlenmeýän ýa-da reaksiýa girýän metallary, şol sanda poslamaýan polat, titan, alýumin we olaryň garyndylaryny kesmek üçin ulanylýar.
Lazer kislorodyny kesmek
Lazer kislorodyny kesmegiň prinsipi oksiasetilen kesmäge meňzeýär. Lazer öňünden gyzdyrýan ýylylyk çeşmesi hökmünde hereket edýär, işjeň gazlar (meselem, kislorod) bolsa kesiji gaz hökmünde hyzmat edýär. Bir tarapdan, üflenen gaz kesilýän metal bilen reaksiýa girip, köp mukdarda oksidlenme ýylylygyny çykarýan oksidlenme reaksiýasyny döredýär. Beýleki tarapdan, ol ereýän oksidleri üfläp, reaksiýa zolagyndan ereýär we metalda kesik emele getirýär. Kesiş wagtynda oksidlenme reaksiýasy uly ýylylyk döredýär, şonuň üçin lazer kislorodyny kesmek üçin diňe erime kesmegiň energiýasynyň ýarysy gerek, onuň kesiş tizligi bolsa buglanma we erime kesiş tizliginden has çalt. Ol esasan uglerod polat, titan polat we ýylylyk bilen işlenen polat ýaly oksidlenýän metal materiallara ulanylýar.
Lazer bilen ýazmak we gözegçilikli döwülme
Lazer bilen skripka etmekde kiçijik oýugy buglandyryp, döwülen materiallaryň ýüzüni skanirlemek üçin ýokary energiýaly dykyzlykly lazer ulanylýar. Belli bir basyş bermek döwülen materialyň oýuk boýunça döwülmegine sebäp bolýar. Q-switch lazerleri we CO₂ lazerleri lazer bilen skripka etmek üçin köplenç ulanylýar. Gözegçilikli döwülme, döwülen materiallarda ýerli termal stress döretmek üçin lazer oýuklary wagtynda döreýän dik temperatura paýlanyşyny ulanýar we olaryň skripka edilen oýuk boýunça döwülmegine sebäp bolýar.
Lazer kesmegiň ulanylyş ugurlary
Lazer kesiji maşynlaryň köpüsi sanly dolandyryş (NC) programmalary arkaly işleýär ýa-da kesiji robotlar hökmünde konfigurirlenýär. Takyk işleme usuly hökmünde lazer kesmek inçe metal listleriň 2D ýa-da 3D kesilmegi bilen birlikde ähli materiallary diýen ýaly kesip bilýär. Aerokosmos ulgamynda lazer kesmek tehnologiýasy esasan titan erginleri, alýumin erginleri, nikel erginleri, hrom erginleri, poslamaýan polat, berilliý oksidi, kompozit materiallar, plastmassalar, keramika we kwars ýaly ýörite aerokosmos materiallaryny kesmek üçin ulanylýar. Lazer kesmek arkaly işlenen aerokosmos böleklerine hereketlendirijiniň alow turbalary, inçe diwarly titan ergin örtükleri, uçar çarçuwalary, titan ergin örtükleri, ganat tirsekleri, guýruk ganat panelleri, dikuçaryň esasy rotorlary we kosmos gämisiniň keramik ýylylyk izolýasiýa plitalary girýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 8-nji dekabry
